Na radiostację w Gliwicach 31 sierpnia 1939 r. dokonała nalotu specjalna grupa SS-manów ubranych w polskie mundury. Dzień później nazistowskie Niemcy napadły na Polskę bez wypowiedzenia wojny.
Drewniana wieża radiowa w Gliwicach, będąca najwyższą tego typu budowlą w Europie, została zbudowana w latach 30. XX wieku. Jest wpisany do Krajowego Rejestru Miejsc Historycznych, znajduje się na Europejskim Szlaku Techniki i Dziedzictwa Przemysłowego, a także ubiega się o wpis na Krajową Listę Wstępną. To pierwszy krok do wpisania zabytku na Listę Światową UNESCO.
Jednak zespół historyczno-urbanistyczny czeka na poważne zmiany. „W tym wyjątkowym miejscu planujemy zorganizować jeden z najważniejszych w kraju ośrodków muzealno-edukacyjnych, związanych tematycznie z II wojną światową” – powiedział dyrektor gliwickiego muzeum Grzegorz Krawczyk. „Szczególna uwaga zostanie zwrócona na katastrofalne decyzje polityczne, instrumentalne wykorzystywanie mediów do dezinformacji i manipulacji społeczeństwem, kłamstwa historyczne, odpowiedzialność za decyzje każdego z nas, nieodwracalne skutki zacierania granicy między dobrem a złem” on dodał.

Wystawa będzie miała trzy części
Pomnik ma opowiadać w inspirujący sposób dramatyczne dzieje mieszkańców Gliwic i całego regionu w XX wieku, zwłaszcza w okresie dwóch totalitaryzmów. „Program nowego muzeum wypełnimy wartościowymi projektami adresowanymi do tysięcy gości, którzy przyjeżdżają tu co roku, często z odległych zakątków świata” – powiedział Krawczyk.
Nowa stała ekspozycja muzealna będzie podzielona na trzy części. Najobszerniejsza będzie historyczna, która przedstawi kontekst, tło i najważniejsze kwestie polityczne związane z tym miejscem oraz wydarzenia, które doprowadziły do ​​gliwickiej prowokacji i wybuchu wojny. Natomiast część techniczna będzie związana z pierwotnymi funkcjami i zasadami działania Radia Gliwice. Jednocześnie zwróci uwagę na specyfikę wyjątkowego zabytku, okoliczności jego powstania i zasady funkcjonowania.
Ostatnia część będzie miała charakter fabularny i przedstawi dramatyczny przebieg akcji sabotażowej zorganizowanej przez służby specjalne III Rzeszy znanej jako prowokacja gliwicka. Doprowadziło to do śmierci Franciszka Honioka, który stał się niewinną ofiarą brutalnego mordu politycznego. „W Gliwicach niemieckie służby specjalne przeprowadziły w sierpniu 1939 r. operację, w której prawdopodobnie po raz pierwszy w historii wykorzystano nowoczesne media do wprowadzenia w przestrzeń publiczną nieprawdziwych informacji w celu ułatwienia i usprawiedliwienia prowadzenia wojny . Użyto kłamstwa i popełniono przestępstwo. Nadal żyjemy w świecie pełnym dezinformacji. Dwa lata temu na jednym z portali internetowych pojawił się artykuł, którego autor przewidział „jakiś scenariusz Gliwskiego” na Wschodzie, który da Putinowi pretekst do wojny. Niecały rok później, w celu „denazyfikacji i demilitaryzacji”, Rosja rozpoczęła wojnę z Ukrainą, nazywając ją specjalną operacją wojskową. Historia się powtórzyła. Aby temu zapobiec, konieczna jest systematyczna edukacja w miejscach naznaczonych historią, takich jak rozgłośnia gliwicka – zaznaczył Grzegorz Krawczyk.

Czarne prześcieradło potęguje aurę niepokoju
Tworząc przestrzenie wystawiennicze, projektanci szczegółowo przyjrzeli się istniejącej architekturze zabytkowych budynków Radiostacji oraz jej wyposażeniu. Inspiracją stał się dla nich także industrialny krajobraz Górnego Śląska z pierwszej połowy XX wieku, uwieczniony na fotografiach i filmach. „Czarne prześcieradło potęguje aurę niepokoju. Jego chłodna, ale uderzająca struktura zachęca do dotyku, a światło sączące się przez perforacje tworzy niepokojący światłocień rodem z filmu noir. Miękkość szkła skontrastowaliśmy z surowością blachy. Jego przejrzystość jest niematerialnym sygnałem radiowym” – powiedział Mirosław Nizio, szef firmy Nizio Design International, znanej z realizacji wielu instytucji kultury w Polsce i za granicą.
Budynek głównej części ekspozycji zlokalizowany będzie pod dziedzińcem, pomiędzy głównymi budynkami radiowymi. „Aranżacja przestrzeni będzie przypominać zwiedzającym, że znajdują się w miejscu, w którym rozegrały się kluczowe momenty historyczne i pozwoli obserwować rzeczywisty przebieg wydarzeń oraz poczuć towarzyszące im emocje. Wykorzystanie technologii AR pozwoli im doświadczyć momentu prowokacji niemal w czasie rzeczywistym” – dodał Nizio.