Druciarstwo jest rzemiosłem, które było źródłem utrzymania w najbiedniejszych rejonach północno-zachodniej Słowacji. Na początku funkcjonowało jako wędrowny, wręcz żebraczy zawód, później przeżywało swoje chwile sławy, aż przyszedł jego smutny koniec. Nie na zawsze jednak i obecnie się odradza. „Podstawowym materiałem był drut, blacha, przemyślne narzędzia i drewniany tobołek przewieszony przez ramię obwieszony kłębkiem drutu i różnymi przedmiotami użytkowymi” – opowiada dla i-region.eu o tradycyjnym słowackim rzemiośle Juraj Šerík.

Właśnie Šerík we wsi Dlhé Pole leżącej w powiecie żylińskim prowadzi muzeum poświęcone tradycjom druciarskim. Opiera się przy tym na rodzinnych korzeniach sięgających Jozefa Holánika Bakeľa, na cześć którego placówkę nazwano. „Do otwarcia muzeum przywiodło mnie przede wszystkim pragnienie zachowania stupięćdziesięcioletniej tradycji rodzinnej. Chciałem też przypomnieć i odnowić dawną chwałę druciarstwa w naszej wsi” – zdradził Šerík.

Muzeum Druciarskie (Drotárske muzeum) im. Jozefa Holáníka Bakeľa zostało otwarte w sierpniu 2018 i zachęca do pasjonującej wizyty. Znajduje się bowiem w chatce uznanej w roku 2001 za Narodowy Zabytek Kultury i skrywa w sobie wiele cennych skarbów.

Śladami dziadka i pradziadka

„Po śmierci moich dziadków nikt tu prawie dwadzieścia lat nie mieszkał i obiekt nadwyrężył ząb czasu. Budynek gospodarczy się zapadł i podobny los czekał Drzewiónkę. Dlatego w roku 2008 zdecydowałem, że ją uratuję i zrobię wszystko, żeby tu powróciło życie” – powiedział Juraj Šerík, który zachował dziedzictwo rodzinne i kontynuuje tradycje rzemiosła druciarskiego. „Jesteśmy pierwszym muzeum druciarskim na Słowacji, ale chyba też na całym świecie, bo znajdujemy się w rodzimych stronach jednego z najsłynniejszych druciarzy, jakim był Jozef Holánik Bakeľ“ – dodał odnośnie swojego pradziadka, który z tradycyjnego rzemiosła uczynił sztukę, za co był nagradzany na wielu krajowych i zagranicznych wystawach.

Rodzinne tradycje kontynuował Jakub Šerík Fujak, który się ożenił z córką Holánika. Potem jego śladami poszedł wnuk Juraj Šerík. „Miałem szczęście, że już jako małego chłopca mnie wtajemniczył w to rzemiosło. Wtedy nie sądziłem, że pójdę jego śladami. W pamięci zostało mi wiele pięknych wspomnień o nim” – zdradził Juraj.

Turyście z Meksyku i Kanady

Obecnie z powodu koronawirusowych obostrzeń muzeum jest zamknięte, ale wcześniej cieszyło się ogromną popularnością. „Zainteresowanie muzeum nas zaskoczyło. Oprócz gości ze Słowacji i sąsiednich krajów odwiedzili nas turyści z Meksyku, Kanady, Chin, Francji Niemiec czy Włoch” – opowiada zadowolony Šerík. „Naprawdę każdego witamy z otwartymi rękami. Najbardziej mnie cieszą ci najmniejsi goście, widok ich błyszczących się oczu i uśmiechu na twarzy, kiedy w trakcie warsztatów twórcznych mogą sobie sami coś zrobić z drutu na pamiątkę” – dodał.

Sama wizyta w muzeum oferuje wiele atrakcji. „Każdemu zwiedzającemu zdradzimy coś z naszej rodzinnej historii, pokażemy wystawione eksponaty, zdjęcia rodzinne, a dla zainteresowanych również pokazy drutowania” – mówi Šerík. „Opłata za wstęp jest dobrowolna, można też zakupić rozmaite produkty i wesprzeć w ten sposób wysiłek rodziny przy odbudowie obiektu.

Wiele tajemnic

Za wszystkim, co zwiedzający mogą w muzeum zobaczyć, kryje się ciekawa historia i wiele tajemnic. „Zachowały się również listy osobiste, które wysyłał Holánik swojej żonie Veronice z Warszawy, bo tam założył swój warsztat i prowadził go przez dwadzieścia cztery lata” – zdradził Šerík i dodał: „Do naszego muzeum po prawie osiemdziesięciu latach wróciła cenna waza po Holániku, mianowicie dzięki emisji jednego z programów dokumentalnych. Odezwał się do mnie pan Aleš z Pragi z ofertą, że mi tę wazę odsprzeda, jeśli będę chciał. Wtedy wyremontowaliśmy chatkę i nie miałem pieniędzy, ale po roku udało mi się zebrać oszczędności i ją odzyskać.” W muzeum znajduje się między innymi ogromne druciarne Serce dla Słowacji, które przez czternaście dni wspólnie tworzyli ludzie na jarmarkach. „Teraz mamy zamknięte, ale nie siedzimy z założonymi rękami. Pracujemy nad drugim etapem, czyli odbudową budynku gospodarczego, która stoi zaraz obok wyremontowanej Drzewiónki. Po skończeniu otworzymy tu warsztat i zaplecze socjalne dla gości muzeum” – uchylił rąbka tajemnicy pan Šerík zajmujący się pracy z drutem od około dwudziestu lat. „Dzięki temu rzemiosłu odwiedzieliśmy wiele słowackich miejscowości. Druciarstwa nie prezentujemy jednak tylko w kraju, ale też zagranicą, mieliśmy wystawy również w Pradze, Mediolanie czy Paryżu” – podsumowuje.

autor: Petr Sobol