Dobrą chuć! – czyli trochę o zwyczajach obiadowych i smakach Polaków i Czechów

Zaczniemy od pory obiadowej.

Ta polska zaczyna się koło 13:00 i czasami trwa do 16:00, ta czeska zaczyna się od 11.00 i trwa maksymalnie do 14.00. Na szczęście Czesi nie są zwykli podobnie jak luksemburczycy zamykać restauracje na czas przerwy obiadowej pracowników obsługujących  dany zakład zbiorowego żywienia.

A więc możemy cieszyć się z jadła (po czesku: jídlo) i napojów (cz: nápoje)  w granicach naszych możliwości płatniczych. Jeżeli są one nieograniczone – to gospody stoją przed nami otworem o każdej porze dnia (bez nocy, chociaż nie bez wyjątku). Jeżeli mamy głębiej do kieszeni – winniśmy pojawić się w restauracji  w ciągu dwóch godzin począwszy od godziny 11:00. Wtedy to prawie we wszystkich gospodach oferowane jest...

 „Meničko”  (pol. menu)

Czyli zestaw dań po znacznie niższej cenie niż w jadłospisie. Odchudzający się mogą być także zadowoleni, bo gramaże dań nie przerażą konsumentów. Za to zapewniona jest dobra „strava”, czyli po polsku jedzenie (stąd języku czeskim stravnik - konsument w restauracji,  czy stravenky – bony żywnościowe powszechnie używane przez pracowników, w części kosztów pokrywane przez pracodawców). „Meniczko” wystawiane jest zazwyczaj na zewnątrz gospody.  Wtedy decyzja o wyborze danego lokalu jest bardziej świadoma. No, chyba że „pochybi” – czyli zabraknie już przygotowanych dań „hotovek” (hotová jídla), ale wtedy zazwyczaj oferowane są „minutki” – czyli zazwyczaj dania  szykowane tu i teraz, co oznacza (uwaga!) co najmniej pół godziny czekania.

Ani Czesi, ani Polacy zasadniczo nie różnią się w ulubionej potrawie – i tu i tu jest kotlet schabowy. Z tym, że Polacy lubią panierowany z surówką i ziemniakami, a Czesi soté, ale z kapustką i knedlami, czyli słynną potrawą określaną jako – „Vepřo- knedlo-zelo”. Są też popularne inne potrawy o dosyć zagadkowych dla Polaków nazwach, jak morawský vrabec w tłumaczeniu morawski wróbelek (kawałki mięsa wieprzowego podawane z gotowaną kapustą i knedlami ziemniaczanymi), svíčková na smetaně –ze świecą nie ma nic współnego! (polędwica wołowa w sosie warzywnym na śmietnaie), španělský ptáček w tłumaczeniu hiszpański ptaszek (rodzaj rolady z wołowiny faszerowany słoninką, konserwowym ogórkiem, jajkiem oraz kiełbaską), štěpánská hovězí pečeně i znojemská hovězí pečeně w tłumaczeniu szczepańska i znojemska(od miasta Znojma) – to po prostu dobrze upieczona wołowina pokrajna na plasty w różnych sosach.

Czesi uwielbiają polską kuchnię. Przepadają za klarownym barszczykiem czerwonym (znają tylko lekki ukraiński), Polacy uwielbiają czeską česnekačkę (zupą czosnkową, a precyzyjniej czosnkową zalewajkę) oraz zapychają się w Czechach smażonym serem. W Polsce nie mogą oderwać się od sernika ( wszystko jedno czy krakowski, czy wiedeński), którego słabą zamrożoną przemysłową odmianę znają pod nazwą cheesecake. Szarlotki jako takiej nie znają, a jedynie jablečny závin - czyli struclę jabłęczną. Słów podziwu nie mogą znaleźć na określenie polskich ciast.

Czechów dziwi, że Polacy piją tyle herbaty. Czesi zasadniczo piją kawę. Herbatę pijają owocową. Herbatę czarną piją... w przypadku bólu brzucha.

Natomiast Czesi często do obiadu piją piwo, albo bezalkoholowe (Birell), albo z samej piany (mlíko), z połówką piany (hladinka) lub čohtana (bez piany). O ile ktoś sobie życzy barmani mogą wyczyniać czary napełniając kufle do połowy czarnym, a do połowy jasnym piwem i wychodzi tzw piwo  řezané ( przy dobrej woli można to przetłumaczyć jako „rżnięte”)

Smacznego!

Zaprasza do Czech Martyna (Martina)

 W Czechach gospoda jest ludowa i jest to bardzo ważne miejsce... spotkań.

Autor: M.Radłowska-Obrusnik , redaktor Czeskiego Radia Ostrawa i portalu I-region.eu